Sîyajan
Sîya Şevê ' ye Hoş Geldiniz /Hun Bi Xêr Hatin/Welcome

Eğer üye iseniz lütfen [url=siyaseve.yetkin-forum.com/login]giriş[/url] yapınız, eğer henüz üye değilseniz ve forumdan tam olarak yararlanmak istiyorsanız bizim [url=siyaseve.yetkin-forum.com/register]topluluğumuza katılabilirsiniz[/url]




 
PortalAnasayfaAramaÜye ListesiKullanıcı GruplarıKayıt OlGiriş yap
Ana Menü
Sîya Şevê
Ana Sayfa
Forum
Kurdi Rock | Kurdish Rock | Kürtçe Rock

Haberler
Biyografiler
Röportajlar

Çand| History| Tarih
Kürt Tarihi
Devletler ve Antlaşmalar
Müzik Tarihi
Basın Tarihi
Kronoloji
Kurdî | Kurdish | Kürtçe
Kürtçe ve Lehçeleri
Kürt Edebiyatı
Kürtçe Dersler
Portal
Tartışmalar
Yaygara
Köşe Yazıları
Extaralar
Resim
Anket
Video İzle
Sohbet
Reklam ver

En son konular
» doğmamış liderime rapor (soranice)
Salı Kas. 25, 2014 5:00 pm tarafından BAHADIR

» Merhaba ben BAHADIR
Salı Kas. 25, 2014 4:47 pm tarafından BAHADIR

» Mîr Bedirxan ( Bedirxan Bey) İsyanı
C.tesi Ağus. 11, 2012 10:04 am tarafından Sîya Şevê

» Fransa arşivlerinde Dersim olayları
C.tesi Ağus. 11, 2012 10:03 am tarafından Sîya Şevê

» Irak Kürt Hareketi
C.tesi Ağus. 11, 2012 10:01 am tarafından Sîya Şevê

» Denbêjlik
C.tesi Ağus. 11, 2012 9:50 am tarafından Sîya Şevê

» Êzîdîlik nedir ?
C.tesi Ağus. 11, 2012 9:47 am tarafından Sîya Şevê

» İnanç
C.tesi Ağus. 11, 2012 9:46 am tarafından Sîya Şevê

» Êzîdî Müziği
C.tesi Ağus. 11, 2012 9:44 am tarafından Sîya Şevê

Similar topics
    Arama
     
     

    Sonuç :
     
    Rechercher çıkıntı araştırma

    Paylaş | 
     

     3-İYELİK ZAMİRLERİ (CÎNAVKÊN XWEDÎTIYÊ)

    Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
    YazarMesaj
    Sîya Şevê
    admin
    admin
    avatar

    Mesaj Sayısı : 426
    Kayıt tarihi : 01/01/10

    MesajKonu: 3-İYELİK ZAMİRLERİ (CÎNAVKÊN XWEDÎTIYÊ)   Ptsi Ara. 27, 2010 3:00 pm

    İYELİK ZAMİRLERİ (CÎNAVKÊN XWEDÎTIYÊ)

    İyelik zamirleri daha çok diğer zamirlerin bir araya gelmesiyle oluşur. Kendi başlarına iyelik zamirleri yoktur. İsim takısı ve bazı nesne zamirleri bir araya gelerek iyelik zamirlerini oluştururlar. Üç isim takısı vardır. Buların aracılığıyla sahiplik (xwedîtî) oluyor. İyelik sahiplik demektir. Bu isim takıları -a, -ê, -ên dîr. Kürtçe'de bunlara Veqetandek deniliyor.


    Daha önce de belirtildiği gibi Kürtçe de kelimelerde cinsiyet farkı vardır. Dişil (D) kelimeler için -a isim takısı, Eril(E) kelimeler için -ê isim takısı kullanılır. Çoğul için de -ên isim takısı kullanılır. Çoğulda cinsiyet farkı yoktur.

    Erillere Örnek;
    O benim babamdır: Ew Bav(ê) min e
    Alinin dayısı gitti mi?: Xal(ê) Elî çû?
    Dişillere Örnek;
    O senin bacın mı?: Ew xwişk(a) te ye?
    Halam geliyor : Met(a) min tê
    Çoğullara örnek;
    Onlar senin bacıların mı?: Ew Xwişk(ên) te ne?
    Sizin dayılar :Xal(ên) we
    Bu isim takıları eğer sonuna geldikleri kelime sesli bir harfle bitiyorsa "y" kaynaştırma harfi alırlar.

    ÖRN; (Erkek) Kardeşim:Bira(y)ê Min
    Onun Teyzesi:Xaltî(y)a
    Wî/Wê Senin Mektupların :Name(y)ên Te
    Teyze, hala, dayı, baba gibi cinsiyetleri belli olanların kelimeler dışında, diğer cinsiyet vehmedilemeyecek kelimeler içinde cinsiyet ifade eden isim takısı gelir.
    ÖRN: Onların ağacı: Dar(a) Wan
    Defter Yaprağı: Pel(ê) Defter
    Ağaç ve yaprağın herhangi bir cinsiyeti olamaz ama Kürtçe'de her kelimenin bir cinsiyeti vardır. Bunların cinsiyetleri ile ilgili belli kurallar olmakla birlikte her zaman kurallarla bilinemeyebiliyor. Zaten biz daha önce de belirtildiği gibi ayrıntılara inmeyeceğiz. Ancak şunu diyebiliriz ki pratik yaparak bu sorun aşılır.

    ÖRNEKLER:
    Benim gömleğim büyüktür: Îşligê min mezin e
    Kapım herkese açık: Deriyê min li herkesê vekiriye
    Kalemin nerede? : Pênûsa te li ku ye?
    Senin ismin ne? : Navê te çi ye?
    Onun aklı çalışıyor: Heşê wî/wê dixebite
    Onun arkadaşı geldi mi?:Hevalê/a wî/wê hat?
    Bizim Evimiz köydedir: Mala me li gund e
    Öğretmenimiz bilgilidir:Mamosteyê/ya me zana ye
    Sizin okul büyük mü?: Dibistana we mezin e
    Sizin ülkeniz soğuktur :Welatê we sar e
    Onların tarlası kıraçtır: Zeviyê wan beyar e.
    Onların duvarları eğrildiuwarê wan xera bû

    ALIŞTIRMALAR:
    Pisîka min çû……………
    Kûçikên te kanên?.........
    Paceya wî sor e…………
    Derziya wê şikiya……….
    Şekirê me qediya…….
    Gelê Kurd jîr e……………
    Baxçê wan nexweş e…………
    Kovara we kîjan e?.............
    Evimiz güzeldir………
    Ayakkabın var mı?............
    Onun defterleri yırtıktır (E)……
    Onun elbisesi yenidir (D)………
    Ülkemiz cennet gibidir……..
    Bizim atımız iyidir……..
    Caminiz çok güzel……………
    Onların develeri var…………..

    EZBERLENMESİ GEREKEN KELİMELER:
    Perçekirî:Yırtık Xweşiküzel Qerçil:Çirkin Dirêj :Uzun
    Kin: Kısa Teng: Dar Fireh: Geniş Ban: Dam
    Sol: Ayakkabı Pace:Pencere Derî: Kapı Duwar uvar
    Mizgeft:Cami Dergeh: Tekke Dêr: Kilise Kenişte: Havra
    Parêzgeh:Tapınak Çêlek: İnek Ga: Öküz Hêstir: Katır
    Hesp : At Pisîk: Kedi Kûçik: Köpek

    GEÇEN AYIN CEVAPLARI:
    Ev keça kî ye?...................... : Bu kimin kızıdır
    Wan duwar xera kirin............ : Onlar duvarı yıktılar
    Vê mal şewitand…..........….. : Bu ev yaktı (D)
    Ev kin in................................ : Bunlar kısadır
    Ew ranabin…………........… : Onlar kalkmıyor
    Wî nenivîsand……….......… : O yazmadı (E)
    Wê xwarin danî…….........… : O yemeği serdi (D)
    Vî go çi?................................ : Bu ne dedi? (D)
    Ew roja înê tê………............ : O Cuma günü geliyor
    Van pênûs nedan....................: Bunlar kalem vermediler
    O ata bindi……………......... : Ew li hesp suwar bû
    O elbiseleri yıkadı………..... : Ew cilan şûşt
    Bu çok uzun……………..… : Ev pir dirêj e
    Bunlar geldi mi?.................... : Van hatin
    Onlar kim?............................. : Ew kî ne?
    Onlar ne yaptı?...................... : Wan çi kir?
    Bunlar yazdı……………….. : Ev nivisandin
    Bu süt aldı (d)……………....: Vê şîr girt
    O su istemedi (e)……………: Wî av nexwest
    Bu halıyı kaldırdı (e)………. : Vî xaliyê ra kir

    NOT 1: "E" Eril'in, "D" dişil'in kısaltmasıdır.
    NOT 2: Bazı kelimelerin iyelik eklerinin E-D'likleri kelimenin sahibine göre E-D olduğu anlaşılır. Örneğin arkadaş kelimesinin E-D olarak tanımlanması arkadaşın erkek mi, kadın mı olmasına bağlıdır. Aynı şekilde öğretmen, doktor, müdür, mühendis vs. kelimeleri de bunlardandır. Öğretmen erkek ise E, kadın ise D eki alır. O yüzden verilen örnekte " Hevalê/a ", " Mamosteyê/ya " gibi ayrılarak verilmiştir.

    NOT 3: Daha önceki dersimizde gördüğümüz gibi 2. grup Şahıs Zamirlerinden 3. tekil şahıs "O" da E-D ayrımı vardır. Bu yüzden yukarıda türkçe karşılığı "O" olanların karşılıkları "Wî/Wê" şeklinde yazılmıştır

    Zamirlere devam edeceğiz ama ayrıntılara girmeyeceğiz. Çünkü bunlar daha çok teknik tabirler, tanımlamalar gerektiren konulardır. Bu da bizi ders formatımızın ve amacımızın dışına itecektir. Sadece isimlerini ve hangi sözcükleri kapsadığını bir-iki örnekle açıklamakla yetineceğiz.


    Zamirlere devam edeceğiz ama ayrıntılara girmeyeceğiz. Çünkü bunlar daha çok teknik tabirler, tanımlamalar gerektiren konulardır. Bu da bizi ders formatımızın ve amacımızın dışına itecektir. Sadece isimlerini ve hangi sözcükleri kapsadığını bir-iki örnekle açıklamakla yetineceğiz.
    Sayfa başına dön Aşağa gitmek
    http://siyajan.yetkin-forum.com
     
    3-İYELİK ZAMİRLERİ (CÎNAVKÊN XWEDÎTIYÊ)
    Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
    1 sayfadaki 1 sayfası
     Similar topics
    -
    » Kıraç Gabriyeli 2009

    Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
    Sîyajan :: Zimanê Kurdî | Kürt Dili Ve Edebiyatı | Kurdish Language and Literature :: Kürtçe Dersi :: Zamirler-
    Buraya geçin: